शेअर बाजारातील चढ-उतार पाहून अनेक गुंतवणूकदार सध्या चिंतेत आहेत. बाजार कधी वर जातो तर कधी अचानक खाली येतो. अशा ‘सुस्त’ किंवा अस्थिर बाजारपेठेत सामान्य गुंतवणूकदाराने काय करावे? याचे उत्तर ‘एसआयपी’ (SIP – Systematic Investment Plan) मध्ये दडलेले आहे. शिस्तबद्ध पद्धतीने केलेली छोटी गुंतवणूक भविष्यात कशी मोठी संपत्ती निर्माण करू शकते, याचे सोपे गणित आपण आज पाहणार आहोत.
SIP म्हणजे नेमके काय?
म्युच्युअल फंडमध्ये गुंतवणूक करण्याचा ‘एसआयपी’ हा सर्वात सोपा मार्ग आहे. यामध्ये तुम्हाला एकाच वेळी मोठी रक्कम गुंतवण्याची गरज नसते. तुम्ही दरमहा ठराविक रक्कम (उदा. ५००, १,००० किंवा १०,००० रुपये) तुमच्या आवडीच्या फंडात गुंतवू शकता. जेव्हा बाजार खाली असतो, तेव्हा तुम्हाला जास्त ‘युनिट्स’ मिळतात आणि जेव्हा बाजार वाढतो, तेव्हा तुमच्या गुंतवणुकीचे मूल्य वाढते. यालाच ‘रुपी कॉस्ट एव्हरेजिंग’ म्हणतात.
उदा .समजा, तुम्ही दरमहा १०,००० रुपयांची एसआयपी सुरू केली आणि ती पुढील २० वर्षांपर्यंत सतत चालू ठेवली, तर काय होईल?
- मासिक गुंतवणूक: १०,००० रुपये
- कालावधी: २० वर्षे
- एकूण गुंतवणूक: २४,००,००० रुपये (२४ लाख)
- अपेक्षित परतावा (१५%): अंदाजे ७४,७०,००० रुपये
- एकूण संपत्ती: ९८,७०,००० रुपये (जवळपास १ कोटी)
- जर या गुंतवणुकीवर वार्षिक परतावा १५% ऐवजी १६-१७% मिळाला, तर ही रक्कम १ कोटी रुपयांच्याही पुढे जाते. हे सर्व शक्य होते ते ‘चक्रवाढ व्याजाच्या’ (Power of Compounding) जादूमुळे. तुम्ही जितका जास्त काळ गुंतवणूक कराल, तितका तुमचा पैसा वेगाने वाढतो.
गुंतवणूक करताना या ३ गोष्टी लक्षात ठेवा:
१. लवकर सुरुवात करा: तुम्ही जितक्या लवकर गुंतवणूक सुरू कराल, तितका जास्त फायदा तुम्हाला मिळेल. विसाव्या वर्षी सुरू केलेली गुंतवणूक चाळीशीपर्यंत तुम्हाला मोठी आर्थिक सुरक्षा देऊ शकते.
२. शिस्त पाळा: बाजार खाली आला म्हणून एसआयपी बंद करू नका. उलट, मंदीच्या काळात खरेदी स्वस्त होत असल्याने दीर्घकाळात त्याचा फायदाच होतो.
३. स्टेप-अप एसआयपी: दरवर्षी तुमचे उत्पन्न वाढते, त्याप्रमाणे तुमची एसआयपी रक्कम १०% ने वाढवली (Step-up), तर तुम्ही ठरवलेल्या उद्दिष्टापेक्षा दुप्पट रक्कम जमा करू शकता.
