डीमॅट अकाउंट उघडण्याची प्रक्रिया आता पूर्णपणे ऑनलाईन आणि अत्यंत सोपी झाली आहे. तुम्ही घरबसल्या अवघ्या १० ते १५ मिनिटांत हे अकाउंट उघडू शकता.
डीमॅट अकाउंट उघडण्यासाठी खालील पायऱ्या (Step-by-Step) फॉलो करा:
१. आवश्यक कागदपत्रे (Documents Checklist)
अकाउंट उघडायला घेण्यापूर्वी खालील गोष्टींचे फोटो काढून मोबाईलमध्ये तयार ठेवा:
- पॅन कार्ड (PAN Card)
- आधार कार्ड (टीप: आधार कार्डला तुमचा मोबाईल नंबर लिंक असणे अत्यंत आवश्यक आहे, कारण त्यावर OTP येतो).
- बँक पुरावा: रद्द केलेला चेक (Cancelled Cheque) किंवा बँक स्टेटमेंट किंवा पासबुकचा फोटो (ज्यावर तुमचे नाव, अकाऊंट नंबर आणि IFSC कोड स्पष्ट असेल).
- सहीचा फोटो: एका कोऱ्या कागदावर सही करा आणि त्याचा स्पष्ट फोटो काढा.
२. योग्य ब्रोकरची निवड (Select a Broker)
भारतात सध्या खूप प्रकारचे ब्रोकर्स आहेत. नवशिक्यांसाठी ‘डिस्काउंट ब्रोकर्स’ (Discount Brokers) सर्वोत्तम आहेत कारण त्यांचे शुल्क (Charges) खूप कमी असते आणि ॲप वापरायला सोपे असते.
काही लोकप्रिय डिस्काउंट ब्रोकर्स:
- Zerodha (झेरोधा): भारतातील सर्वात मोठा ब्रोकर. (अकाउंट उघडण्याचे शुल्क: ₹२००).
- Groww (ग्रो): नवीन लोकांसाठी ॲप खूप सोपे आहे. (अकाउंट उघडण्याचे शुल्क: ₹० / मोफत).
- Angel One (एंजल वन): हे देखील लोकप्रिय आहे. (अकाउंट उघडण्याचे शुल्क: ₹० / मोफत).
- Upstox (अपस्टॉक्स): रतन टाटांनी यात गुंतवणूक केली आहे. (अकाउंट उघडण्याचे शुल्क: सहसा मोफत).
(टीप: तुम्ही तुमच्या सोयीनुसार ब्रोकर निवडू शकता .)
३. अकाउंट उघडण्याची प्रत्यक्ष प्रक्रिया (Process)
समजा, तुम्ही एखादे app निवडले आहे, तर प्रक्रिया खालीलप्रमाणे असेल:
- ॲप डाऊनलोड करा: गुगल प्ले स्टोअरवरून संबंधित ब्रोकरचे ॲप डाऊनलोड करा.
- नोंदणी (Sign Up): तुमचा मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी टाकून OTP व्हेरिफाय करा.
- पॅन माहिती: तुमचा पॅन नंबर (PAN Number) आणि जन्मतारीख टाका.
- डिजीलॉकर (DigiLocker) केवायसी: हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. ॲप तुम्हाला ‘DigiLocker’ वर नेईल. तिथे आधार नंबर टाका आणि आलेला OTP द्या. यामुळे तुमचे कागदपत्र आपोआप व्हेरिफाय होतात.
- बँक माहिती: तुमचा अकाऊंट नंबर आणि IFSC कोड टाका. (ब्रोकर तुमच्या खात्यात १ रुपया जमा करून खात्री करेल).
- फोटो (Selfie/IPV): ॲप तुम्हाला सेल्फी घ्यायला सांगेल किंवा स्क्रीनवर आलेला नंबर वाचायला सांगेल. हे तुम्हीच आहात याची खात्री करण्यासाठी असते.
- सही आणि नॉमिनी: तुमच्या सहीचा फोटो अपलोड करा. तसेच वारसदार (Nominee – आई, बाबा किंवा पत्नी) यांचे नाव ॲड करा.
- ई-साईन (E-Sign – शेवटची पायरी): शेवटी तुम्हाला NSDL च्या पेजवर नेले जाईल. तिथे पुन्हा आधार नंबर टाका आणि मोबाईलवर आलेला OTP द्या.
४. पुढे काय होईल?
- ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला एक मेसेज येईल की तुमचे ॲप्लिकेशन जमा झाले आहे.
- साधारणपणे २४ ते ४८ तासांत तुमचे डॉक्युमेंट्स तपासले जातील.
- तपासणी पूर्ण झाली की तुम्हाला ईमेलवर तुमचा User ID (Client ID) आणि Password मिळेल.
- तो वापरून तुम्ही ॲपमध्ये लॉग-इन करू शकता आणि शेअर खरेदी सुरू करू शकता.
५. शुल्काची माहिती (Charges)
- Account Opening: काही ॲप्सला २०० रुपये, तर काहींना मोफत.
- AMC (Annual Maintenance Charges): डीमॅट अकाउंट चालू ठेवण्यासाठी वर्षाला साधारण ३०० रुपये + GST एवढा खर्च येतो (काही ब्रोकर्स पहिल्या वर्षी हे माफ करतात).
- Brokerage: शेअर घेऊन ठेवण्यासाठी (Delivery) सहसा ० रुपये (मोफत) ब्रोकरेज असते. फक्त Intraday (आज घेऊन आज विकणे) साठी २० रुपये शुल्क लागते.
